Зајакнати капацитети на претставници од институции на тема родово одговорни семејни политики

26 септември 2025 | 15:05

Од 24 до 25 септември 2025 година во Велес одржавме дводневна работилница за претставници од институции на тема родово одговорни семејни политики. Активно учество земаа учесници 29 претставници од Министерство за економија и труд, Министерство за социјална политика, демографија и млади, Собрание на Република Северна Македонија, Државен инспекторат за труд, Совет на инспекциски органи, Управа за јавни приходи (УЈП), Биро за развој на образованието, Општините (Тетово, Штип, Аеродром, Битола) и Средното стручно текстилно училиште од Штип.

Работилницата послужи како платформа каде што институциите отворено размислуваа за системските празнини како што се потребата од подобрени флексибилни работни аранжмани, подобри механизми за заштита од мобинг на работното место и можности за интегрирање на политиките прилагодени за семејствата во сите закони и прописи. Учесниците идентификуваа сет на клучни мерки насочени кон унапредување на квалитетот на работниот живот, поддршка на семејствата и промоција на родово одговорни семејни политики во јавниот и приватниот сектор.

Учесниците идентификуваа сет на клучни мерки насочени кон унапредување на квалитетот на работниот живот, поддршка на семејствата и промоција на родово сензитивни политики во јавниот и приватниот сектор.

1. Подобри услови за работа и баланс помеѓу работата и приватниот живот

  • Скратување на работното време од 40 на 36 часа неделно.
  • Можност за работа од далечина и флексибилни работни аранжмани.
  • Напредување на работното место врз основа на јасни, транспарентни и недискриминаторски критериуми.
  • Почитување и засилено спроведување на мерките за здравје и безбедност при работа.
  • Имплементација на софтвери за зголемување на продуктивноста.
  • Обезбедување простории за оброци, освежување и одмор на работното место.
  • Проширување на задолжителните здравствени прегледи со прегледи специфични за полот.

2. Платени отсуства и заштита на семејствениот живот

  • Усогласување на платите со Законот за минимална плата.
  • 100% платено отсуство за нега на член на семејството.
  • Платено боледување за грижа за дете.
  • Воведување ден за менструално боледување.
  • Обезбедување платено породилно отсуство за жени земјоделки.
  • Програми за поддршка на мајки кои се враќаат од породилно отсуство (работење со намален обем).

3. Родителско и татковско отсуство

  • 9 месеци платено татковско отсуство со 100% надомест, без оглед на работниот статус.
  • Комбинирано родителско отсуство за двајцата родители (5 + 5 месеци).
  • Обезбедување соодветни простории за доење на работното место.

4. Поддршка за семејства и ранливи категории

  • Ослободување од трошоци за студирање за деца од семејства со еден родител, без оглед на нивниот приход.
  • Дополнителни бенефиции за родители на деца со посебни потреби кои работат со скратено работно време.
  • Владинo финансирани пакети за семејна поддршка при раѓање на новороденче.

5. Грижа за деца и стари лица

  • Обезбедување продолжен престој во училиштата.
  • Развој на јавнo-приватни партнерства за:
    • социјално домување,
    • дневни центри и домови за стари лица.
  • Воведување услуги како „летачки дадилки“ за флексибилна грижа за деца.
  • Урбанистичко планирање кое интегрира градинки, училишта и установи за грижа за деца во сите населени места.

6. Заштита од мобинг и унапредување на еднаквоста

  • Воспоставување и спроведување интерни процедури за заштита од мобинг.
  • Засилени инспекциски контроли и соодветни санкции за мобинг на работното место.
  • Вклучување на темите за родово одговорни семејни политики во задолжителните обуки.
  • Национални кампањи и образовни програми за справување со родови стерeотипи и предрасуди.
  • Државна поддршка и промоција на компании кои применуваат родово одговорни семејни политики.